Évangéliser les aréopages contemporains

Accueil » Articles publiés par Patiri Lambert (Page 286)

Archives d’Auteur: Patiri Lambert

Courageux, patients et libres, cheminons avec Jésus.

Abbé Lambert RIYAZIMANA

Abbé Lambert RIYAZIMANA

Nous continuons à cheminer avec le Jésus de Luc qui nous conduit de la Galilée des nations à Jérusalem où s’accompliront les faits de notre rédemption et d’où partiront ceux qui en auront fait l’expérience pour l’annoncer au monde entier. Notre vie chrétienne est un cheminement avec Jésus, un cheminement qui ne manque pas de discipline que nous recevons du Maître qui nous appelle et nous confie une mission. Pendant une dizaine de chapitres que nous allons lire, apprêtons nos esprits, soyons sportifs pour ne pas nous scandaliser de la radicalité de l’enseignement du Christ qui nous demande de faire une grande et forte expérience de courage, ouverture et liberté. En effet, pour Jésus, il n’ y a ni disciple, ni entrée dans le royaume sans une expérience de liberté, si on n’est pas libre de l’opinion courante, si on n’est pas encore arrivé à prendre à contrepied ce que notre milieu trouve comme normal, excuse et comprend. Allons, partons, écoutons Jésus, mettons-nous en déplacement, non tant topographique, mais surtout spirituel.

Le courage du disciple : « j’ai rendu mon visage dur comme pierre… » (Isaïe 50,7)

Le passage de l’Evangile d’aujourd’hui commence à préciser que les temps sont accomplis. Rien de hasard. Jésus est conscient de ce qu’il attend à Jérusalem. C’est pourquoi « il prit avec courage la route de Jérusalem ». On n’a pas donc à être naïf, il faut prendre au sérieux notre cheminement. Le texte grec de Luc dit qu’ « il durcit son visage pour se diriger vers Jérusalem ». Devant ce danger, on n’a pas à « serrer les fesses » (avoir peur), mais « serrer les dents » (Kuryá umutíma amênyo, ni kó bavugá mu Kiruúndi), faire preuve de détermination. Être, chrétien, c’est aussi savoir prendre une grave décision pour la vie. Une invitation est faite a tous : regarder en face chacun ses difficultés, les combats qu’il a à mener, nos impasses « insurmontables » selon notre jugement… Pourquoi nous laisser aller ? Pourquoi vivre la loi du moindre effort ? Il faut par contre « durcir notre visage, serrer les dents, pour tenir coûte que coûte à la suite de notre Maître. Je dois être sûr : « le Seigneur est avec moi, je ne céderai pas car j’ai rendu mon visage dur comme pierre, je sais que je ne serai pas confondu » (Is 50,7). Sachant que toute vie, malgré les difficultés et les peurs, est une montée avec Jésus vers Jérusalem, tout s’illumine d’une lumière nouvelle. Il nous faut alors faire un autre pas.

Patience chrétienne, ouverture « catholique ».

On pourrait penser que les hostilités entre peuples ou les résistances à l’œuvre du salut sont modernes. Elles sont vieilles comme le monde. La Samarie qui se trouve entre la Galilée et Jérusalem sert d’occasion pour Jésus afin de donner une leçon sur la patience de Dieu et l’ouverture d’esprit. « …On refusa de le recevoir…veux-tu que nous ordonnions que le feu du ciel tombe pour les détruire ?» Nous savons que le temple des Samaritains construit sur le mont Garizim rivalisait avec celui de Jérusalem. Encore des rivalités au Nom de Dieu ! Jésus n’entre pas pourtant dans ces fanatismes. Nous le voyons respecter tous, donner les Samaritains en exemple: la Samaritaine de Jean 4, le bon Samaritain (Luc 10, 30), la reconnaissance du lépreux guéri (Luc 17, 16) etc. il nous faut alors un autre regard sur ceux qui ne pensent pas comme nous, non seulement en matière de foi, mais aussi dans la vie quotidienne. Notre époque a beau parler de tolérance politique, idéologique, mais oublie de donner l’exemple de celui qui l’a bien vécue plus que tous ceux qui en parlent : c’est Jésus.

Oui ! Les religions ont été souvent fanatiques (et ce n’est pas fini !), surtout celles qui se présentent comme une révélation d’un Dieu unique. C’est le cas des textes de l’Ancien testament. Aujourd’hui, Jésus nous nous enseigne à ne pas confondre la cause de Dieu avec la nôtre, ni avec les intérêts de notre communauté religieuse. C’est pourquoi, dans sa patience, il choisit de se replier, de partir pour un autre village. Il attend la disponibilité des hommes. La vérité de Dieu ne s’impose pas seulement comme une lumière éblouissante, mais aussi comme une étoile polaire.

Je me rappelle un épisode de 1995-6, dans une des Chapelles de Bujumbura. De « pieuses » femmes, celles qui ne manquent aucun chapelet du rosaire, dépassées par les violences qui ensanglantaient la ville, étaient en train de prier. Pendant la prière universelle, une d’elles formula cette prière : « Seigneur, ces jeunes « sans échec/sans défaite » (je me rappelle plus desquels elle a parlé) qui tuent les gens, pourquoi ne les extermines-tu pas ? Nous t’en prions Seigneur ». Le prêtre qui présidait la célébration se hâta à conclure, mais vous pouvez penser quelles furent les difficultés quant à la formulation de la collecte qui rassemblait des prières avec une telle intention ! Ne vous en faites pas ! La dame a dit haut ceux que nous pensions a voix basse : je n’accuse personne. Cela diffère-t-il de l’intention des fils du tonnerre ?

On n’a pas donc à nous demander pourquoi Dieu n’écrit pas visiblement son Nom dans le ciel pour que tous puissent le voir, il nous respecte. C’est le modèle de la patience chrétienne qui se manifeste en Jésus. Je m’interroge alors sur mes impatiences… devant mes propres péchés ou les offenses que j’encaisse…devant les lenteurs de la « bureaucratie ecclésiastique… On n’a pas à nous enfermer dans nos ghettos de pensées, en condamnant tous ceux qui ne pensent pas comme nous : ici je pense à mon pays, le Burundi, où certains vivent dans la crainte de mourir à cause de leurs idées. On soit se reconnaître catholique, ouverts à la diversité qui est une richesse. Avec ce pas nous pouvons alors suivre Jésus qui nous appelle.

La liberté du disciple.

Au moment où on refuse d’accueillir Jésus, en voici un qui se propose. On se surprend que Jésus n’accepte pas la proposition. Pourquoi ? La vocation est  un oui à Jésus qui appelle, c’est un oui à cheminer avec Lui. L’appel vient de Dieu : «ce n’est pas vous qui m’avez pas choisi, mais c’est moi qui vous ai choisis» (Jn 15,16).  C’est l’expérience de la première lecture. Le Seigneur dit à Elie: «Tu oindras Élisée, fils de Chafat, comme prophète à ta place. » L’initiative appartient à Dieu et vient de Dieu, qui ne discute pas avec Elisée. « Le Seigneur ne va pas demander Elisée s’il en a l’envie ou pas: ne serait pas logique de le lui demander. Effectivement, l’interpellé peut accepter ou refuser. «Permets-moi d’abord… laisse-moi d’abord faire mes adieux… »

Ici on s’aperçoit de la radicalité de l’appel du Christ qui engage notre liberté. Jésus va jusqu’à dire que celui qui  n’a pas découvert le règne de Dieu est un « mort ». Celui qui n’a pas le souci des choses de Dieu ne vit pas, au sens fort. Paroles dures. Révélation de la seule vraie vie, celle de Dieu, celle du Règne de Dieu.

Ce service du royaume exige donc des priorités même en face des demandes légitimes. Les demandes des deux derniers appelés sont « raisonnables » : ils ont fait un planning qui serait : d’abord mes affaires personnelles, ensuite les affaires de Dieu. Au seuil de cet été, Jésus me fait un clin d’œil  sur mon emploi du temps. Quelle est mon échelle des valeurs ? Quelle est la hiérarchie de mes urgences ? Une chose est sûre : pour être libre et répondre à l’appel du Seigneur, il faut « laisser tomber les chaînes de nos anciens esclavages » (Gal 5,1). Mais alors, lesquels sont les miennes ?

 

IDOMINIKA YA 13 YO MU MWAKA

IGISOMWA CA MBERE

Ivyo dusoma mu gitabu ca mbere c’Abami : 19, 16b. 19-21

Elize arahaguruka, akurikira Eliya

Muri irya misi, Umukama yabwiye umuhanuzi Eliya ati : “Urasiga amavuta Elize mwene Shafati, agusubirire mw’ibanga ry’ubuhanuzi.”

Avuye hano, asanga Elize ariko ararimisha inka mirongo ibiri na zine, na we azihagaze inyuma. Eliya amuca iruhande, amutererako umutamana wiwe. Elize aca asiga aho za nka, yiruka inyuma ya Eliya, amusaba ati : “Ndagusavye, nje gusezera data na mama, ndaheza ngaruke ngukurikire.”

Eliya amwishura ati : “Niwigire, ubonye hari ico nakugize!”

Elize aragenda, afata inka zibiri, arazibaga ; inyama azicaniriza ibiti vyari bifatanije nya nka, aragaburira abantu biwe barafungura. Hanyuma arahaguruka, akurikira Eliya, amubera umugendanyi.

IZABURI : 15 (16), 1. 2a. 5. 7-8. 9-10. 11

ICIT: Mukama, ni Wewe ntoranwa yanje.

N’unzigame, Mana yanje, kuko ari Wewe mahungiro yanje,

nabwiye Umukama nti : “Umukama ni Wewe.”

Mukama, ni Wewe ntoranwa yanje, ni Wewe ruhara rwanje,

ni Wewe natoranyeko iragi ryanje.

 

Mpezagira Umukama, We muhanuzi wanje,

Kandi mw’ijoro hari ico umutima umbarira.

Mpoza Umukama imbere yanje, kuri ico simpengeshanya,

kandi ko asanzwe ari iburyo bwanje sintirimuka.

 

Umutima wanje urahimbarwa, kandi umushaha wanje ukanezerwa,

umubiri wanje na wo ukaruhuka, ataco winona :

na none, ntiwondeka ngo mpfe rubi,

umugenzi wawe ngo aherere mu cobo.

 

Uzondangira inzira y’ubuzima,

imbere yawe agahimbare ni kose ;

iburyo bwawe akanyamuneza kazokwamaho imyaka yose.

 

IGISOMWA CA KABIRI

Ivyo dusoma mw’ibaruwa Umutumwa Paulo yandikiye Abagalati : 5, 1. 13-18

Mwahamagariwe kwidegemvya

Ncuti zanje,

Kristu yaturokoye ngo tube mu mwidegemvyo ; muragumye umutima rero kandi ntimusubire kwita mu bushumba.

Mweho, mwahamagariwe kwidegemvya : mugabo uwo mwidegemvyo ntimuwugire urwitwazo rwa kamere mbi yanyu, ariko urukundo nirubatume gufashanya. Ibiri mw’Ibwirizwa vyose birangukira kuri iri jambo rimwe : urakunda mugenzawe nk’uko wikunda wewe nyene. Mugabo nimwaryana mugashikurana, muragabe ntimumarane.

Ico ndababwiye ni iki : nimugenzwe na Mutima, niho mutazokurikiza ivyo kamere mbi yanyu yipfuza. Erega kamere mbi y’umuntu yipfuza ico umutima wanka, umutima na wo ukipfuza ico kamere y’umuntu yanka. Ivyo vyompi bikarwanira muri mwebwe, niho mubona mudakora ivyo mushaka. Mugabo, nimwaba muyoborwa na Mutima, ntimuzoganzwa n’Ibwirizwa.

INKURU NZIZA

Alleluya, alleluya.

Yaga, Mukama, kuko umusavyi wawe ariko arumviriza ;

Ni Wewe ufise amajambo y’ubuzima budahera.

 

Alleluya.

 

Ivyo dusoma mu Njili Nyeranda yanditswe na Luka : 9, 51-62

Gukurikira Yezu mu nzira y’umusaraba

Umusi w’ugufatwa uhaye wegereza, Yezu agenda icese mu nzira irora i Yeruzalemu. Atuma integuza imbere yiwe ; na zo ziragenda, zija mu mihana y’Abanyasamariya kumuteguriza ; ariko ntibamwakira, kuko yaja i Yeruzalemu. Abigishwa biwe Yakobo na Yohani babibonye, baramubaza bati : “Mukama, ntiwoturekura tugahimiriza umuriro, ukabashungurukirako, ukabatikiza?” Arahindukira, arabakankamira ati : “Mwebwe mwaranyobeye : Umwana w’umuntu ntiyazanywe n’ugutikiza, yaje gukiza.”

Baca baja mu yindi mihana.

Bakiri mu nzira, sinzi umuntu agize ati : “Nzogukurikira aho uzoja hose.”

Yezu amwishura ati : “Imbwebwe zirafise uburumba zitahamwo, inyoni zo mu kirere zikagira ivyari ; ariko Umwana w’umuntu we ntagira n’aho akika umusaya.”

Hanyuma sinzi uwo yabariye ati : “Nkurikira.”

Uri uwundi ati : “Mukama, ndagusavye mbanze kuja guhamba dawe.”

Yezu na we aramwishura ati : “Reka abapfa bahambe abapfu babo ; nawe fashako wigishe Ubwami bw’Imana.”

Haza uwundi amubwira ati : “Nzogukurikira, Mukama ; ndagusavye gusa gusiga nsezeye ab’imuhira.”

Yezu aramwishura ati : “Uwufashe isuka yari agiye gukora agasubira inyuma gufufura, uyo ntakwiranye n’Ubwami bw’Imana.”

IVUKA RYA YOHANI BATISTA (24 RUHESHI)

La nativité de Jean Baptiste.

Ku mugoroba urongora uyo munsi mukuru

IGISOMWA CA MBERE

Ivyo dusoma mu gitabu c’Umuhanuzi Yeremiya 1, 4-10

(Imbere y’uko usamwa mu nda y’uwakwibarutse, nari ndakuzi)

Mu gihe c’umwami Yosiyasi, Umukama yambwiye aya majambo ati : “Imbere y’uko usamwa mu mbanyi y’uwakwibarutse, nari ndakuzi ; utaranavuka, nakugeneye kuba umuhanuzi mu bihugu.”

Nanje ngira nti : “None ga Mukama Mana, ko ntazi kuvuga, nkiri umwana!”

Umukama asubizayo ati : “Nturuhe uvuga ngo uri umwana, genda ariho ku bo nkurungitseko, ubabwire ivyo ngutumye vyose. Ntubatinye, turi kumwe, ndaguhagarikiye ; ng’iryo ijambo ry’Umukama.”

N’uko rero ankora ku munwa, ati : “Aho rero ngushizemwo amajambo yanje. Menya ko uyu munsi ngushinze ibihugu n’intara z’abami, ngo urandure, usenyure, usambure, uheze wubake kandi uteragire.”

IZABURI 70 (71), 1-2. 3-4b. 5-6ab. 15ab

ICIT : Warantoye urantonesha ntaranavuka!

Mukama, ni Wewe mpungirako,

sinzokwigera nteterwa ;

unkize kubw’ubutungane bwawe, undokore,

ntega ugutwi kandi unkize.

 

Umbere ikinja ritayegayega,

umbere n’uruzitiro rutamenwa ;

wigishije inama yo kunkiza :

na none uri iknja, uri inkinzo yanje.

Mana yanje, n’unkure mu minwe y’umubisha.

 

Erega, Mukama, ni Wewe nizigiye,

ni Wewe nishimiye nkiri muto.

Nakwishimiye nkiri mu mbanyi ya mama,

warantoye, urantonesha ntaranavuka.

 

Mpoza mu kanwa ubutungane bwawe,

ku munsi wose mvuga ko uzi gukiza.

Ewe Mana yanje, wanyigishije nkiri muto,

gushika n’ubu mvuga ivyiza wagize.

 

IGISOMWA CA KABIRI

Ivyo dusoma mw’ibaruwa rya mbere ry’Umutumwa Petero 1, 8-12

(Ubwo bukiriro abahanuzi bamye baburondera kandi bakabutohoza)

Ncuti zanje,

Uyo Yezu, muramukunda n’aho mutigeze mumubona, kandi n’ubu n’aho mutaramubona muramwemera, mukanezerwa akanyamuneza katavugwa kandi kuzuye ubuninahazwa, kuko muzi neza ko muzoshikira iherezo ry’ukwemera kwanyu, ari ryo bukiriro bw’imitima.

Ubwo bukiriro abahanuzi bamye baburondera kandi bakabutohoza, baraheza baratuburira ingabirano muzoshikirizwa. Bahora babitohoza ngo bamenye igihe n’ibimenyetso babwiwe na Mutima wa Kristu yari muri bo, aho yababurira amagorwa Kristu azobona n’ubuninahazwa buzoyakurikira.

Niho bahishurirwa ko bitazoshika bakiriho, ariko vyagenewe mwebwe. None ubutigu bwageze, kandi mubimenyeshejwe n’ababashikirije Inkuru Nziza bohejwe na Mutima Mweranda yarungitswe ava mw’ijuru.

INKURU NZIZA

Alleluya, alleluya

Uwo yaje ameze nk’icabona kivugira Umuco, ngo ategurire Imana ingabo ziyinogeye.

Alleluya.

Ivyo dusoma mu Njili Nyeranda yanditswe na Luka 1, 5-17

(Umukenyezi wawe azokuvyarira umuhungu, uzomwita Yohani)

Ku ngoma ya Herodi umwami w’Ubuyudeha, hari umusaserdoti yitwa Zakariya, wo mu muryango wa Abiya, umukenyezi wiwe yamuka kuri Aroni yitwa Elizabeti. Bose bari intungane mu maso y’Imana, bari intahinyuka mu gukora amabwirizwa n’amategeko yose y’Umukama. Mugabo, nta kana bari bafise, kuko Elizabeti yari ingumba, kandi bompi bari bageze mu zabukuru.

Uwo munsi rero, hari haramukiwe umusaserdoti wo mu muryango wiwe ; Zakariya aragenwa ngo arangure ibanga ry’ubusaserdoti mu ngoro y’Imana, aja kwosa isenga nk’uko bitegetswe. Ishengero ryose ryari rikikije hanze ryariko rirasenga mu gihe c’ukwosa isenga. Umumalayika w’Umukama rero aramubonekera, ahagaze iburyo bw’altari y’isenga. Zakariya ngo amubone, arajumarara, ubwoba buramutekera!

Nya mumalayika yamara amubwira ati : “Humura, warasavye urumvirwa : umukenyezi wawe azokwibarukira umuhungu, uzomwita Yohani. Azogutera ubuhirwe n’akanyamuneza, kandi ivuka ryiwe rizohimbara benshi. Nkako nyene, azoba mukuru imbere y’Imana. Nta citwa inzoga n’ikiboreza azogeza ku munwa, azokwuzuzwa Mutima Mweranda kuva akiri mu nda ya nyina, kandi azogarura Abanyisraeli benshi bayoboke Umukama Imana yabo. Ni we nyene azomuza imbere afise umutima n’ububasha vya Eliya, agarure abavyeyi berekeze umutima ku bana babo, ibigaba na vyo bigarure agatima, bikurikize ubwitonzi bw’intungane, ategurire artyo Umukama ingabo zimunogera.”

 

 

Kuri uwo munsi mukuru nyene :

IGISOMWA CA MBERE

Ivyo dusoma mu gitabu c’Umuhanuzi Izaya 49, 1-6

(Ngiye kukugira umuco w’intara zose)

Mazinga, nimunyumvirize!

Mwebwe ba kavantara, nimutege amatwi!

Umukama yampamagaye nkiri mu mbanyi ya mama, ntaravuka yampamagaye mw’izina. Yampaye ururimi rukarishe nk’inkota, yampishije mu gitutu c’ukuboko kwiwe ; yarangize umwampi usongoye, yaranyegeje mu mutana wiwe.

Yambwiye ati : “Uri umusavyi wanje, muri wewe nzoronka ubuninahazwa.”

Nanje nibwiye nti : “Naruhiye ubusa, nakoreye nyaringa, navunye amaboko.”

Ariko rero, Umukama arabona ko ndi mu kuri, impera yanje iri mu minwe y’Imana yanje. Ubu hoho Umukama yaravuze, We yandemye mu nda ya mama, ngo ndamubere umusavyi, ndamugarukanire Yakobo, nshwabure Israeli.

Ego cane, ndi n’agaciro mu maso y’Umukama, Imana yanje ni Yo magara yanje. Yaravuze iti : “Kumbera umusavyi avyura imiryango ya Yakobo, akagarura bene Israeli barokotse, vyonyene ntibikwiye. Ndakugize umuco w’intara, kugira ngo urukiza rwanje rushike ku mpera z’isi.”

IZABURI 138 (139), 13-14ab. 14c-15

ICIT : Ndagukengurukiye, Mana yanje, kuko wangize agatangaza.

Mukama, uranyitegereza kandi uranzi,

ndicara ukabimenya, nahaguruka ukabimenya ;

akari mu mutima wanje ukamenya ukiri kure,

ngendagenda canke ndyamye, umpozako ijisho.

 

Ni Wewe wampaye amagara,

ni Wewe wandemye mu mbanyi ya mama ;

warangize agatangaza, ndabigukengurukiye :

ibikorwa vyawe ni agahore.

 

Na wo umutima wanje ni Wewe wowumenya neza,

umubiri wanje ntiwari uwuyobewe ;

aho wampingura nari mu ngoma yawe,

mu gihe nari nkiri utwondo tw’ivu.

 

IGISOMWA CA KABIRI

Ivyo dusoma mu gitabu c’Ibikorwa vy’Abatumwa 13, 22-26

(Kristu ataraza, Yohani ni we yamuteguriye inzira)

Umunsi umwe, mw’isinagoga ya Antiyokiya ya Pisidiya, Paulo yabariye Abayahudi ati : “Umukama yaritoreye Dawudi ngo amwimike, ni We yavuze muri aya majambo ngo : Naritoreye Dawudi mwene Yese, umuntu anshika ku mutima, azorangura ivyo nshaka vyose.

Nk’uko yari yarabiraganye, mu ruvyaro rwiwe ni ho Imana yatoye Yezu, ngo abe Umukiza w’Israeli. Ataraza, Yohani ni we yamuteguriye inzira, mu kwigisha igihugu cose c’Israeli ibatisimu y’ukwigaya.

Igihe yari mu kurangura ivyo yatumwe, Yohani yavuze ati : Jewe sindi uwo mwiyumvira, haza kuza uwo ntakwiye guhambururira imizana y’inkweto.

Bana ba mama, mwebwe bana bo mu muryango wa Ibrahimu namwe mwubaha Imana, ni mwebwe iryo jambo ry’ubukiriro ryarungikiwe.”

INKURU NZIZA

Alleluya, alleluya

None rero, mwana, uzokwitwa umuhanuzi w’Uwo mw’ijuru, kuko uzoja imbere y’Umukama, umutegurire amayira.

Alleluya.

Ivyo dusoma mu Njili Nyeranda yanditswe na Luka 1, 57-66.80

(Yohani, ni ryo zina ryiwe)

Elizabeti ageze kuvyara, yibarutse umwana w’umuhungu. Ababanyi n’incuti ngo bumve ingene Umukama yamugiriye ikigongwe, baranezerwa hamwe na we.

Ku munsi ugira umunani, baraza kugenyera umwana, kandi bashaka kumwita Zakariya, izina rya se. Nyina yamara arababwira ati : “Haba namba : azokwitwa Yohani.” Baramubwira bati : “Ko ata n’umwe mu muryango yitwa iryo zina !” Bayira rero amaboko se, bamubaza uko ashaka ko bomwita. Na we abaka akabaho, yandika ati : “Yohani, ni ryo zina ryiwe.” Bose baratangara.

Buno nyene umunwa wiwe uruguruka, ururimi ruragoboroka, aravuga aninahaza Imana. Ababanyi bose bagira ubwoba, iyo nkuru ica ikwira mu misozi yose y’Ubuyudeha. Abavyumvise bose babishingura mu muzirikanyi, bavuga bati : “Mbega uyu mwana azovamwo iki ?”Nkako rero, Umukama yari yamushizeko iminwe.

Nya mwana na we arakura, akurana ubwenge, hanyuma yibera mu gahinga gushika umunsi w’imenyekana ryiwe imbere y’Israeli.